Zaloguj się
Rejestracja
Instagram Youtube
Zamknij

Chałwa – specjał z tradycjami

05 września 2014, 15:28

Jedząc ją, nie zastanawiamy się, ile ciekawych rzeczy można powiedzieć o tym przysmaku z Dalekiego Wschodu. Dla nas to po prostu chałwa, a w rzeczywistości to starożytny afrodyzjak, zawierający dużą ilość dobroczynnych witamin i składników.

Rodowód chałwy

Już starożytni Grecy uważali chałwę za afrodyzjak. Podobnie traktowana była w Turcji – być może dlatego stanowi tam jeden z najpopularniejszych smakołyków. Jednak miłosne działanie chałwy z czasem potwierdzili również naukowcy. Jest to głównie zasługa witaminy E, która, jako witamina młodości, korzystnie wpływa na potencję. Rozkoszny smak to więc nie jedyna przyjemność, jaka wiąże się ze spożywaniem sezamowego smakołyku. Chałwa jest popularnym przysmakiem w wielu regionach świata – m.in. na Bałkanach, w Turcji, krajach zachodniej Azji oraz krajach śródziemnomorskich. Wszędzie tam spotyka się jej lokalne odmiany, których jest bardzo wiele. Na świecie znana jest pod nazwą halva, halvas lub halava. Pierwszą chałwę zrobiono w XVIII wieku dla pakistańskiego władcy jako królewski deser. Następnie przez Turcję powędrowała do Grecji i dalej do całej Europy.

Liczy się bogate wnętrze

W Polsce najbardziej popularna jest chałwa sezamowa, ale na świecie wygląda to nieco inaczej. Sezam to jedynie jeden z wielu możliwych wariantów. Bardzo często bazą jest kasza manna, smażona na oliwie, maśle lub margarynie, a następnie gotowana w mlecznym syropie z bakaliami. Po ostudzeniu gęsta masa zastyga w aromatyczne, lepkie ciastko. Taki deser w zmodyfikowanej, charakterystycznej wersji lokalnej, można spotkać od Indii, przez centralną Azję, Bliski Wschód, aż po Bałkany. W zależności od tradycji kulinarnej do chałwy dodaje się przeróżne przyprawy: szafran, kardamon, cynamon, wodę różaną, gałkę muszkatołową, skórkę pomarańczową, kokos, a także rodzynki, suszone morele, daktyle, migdały, orzechy pistacjowe, nerkowce oraz włoskie. Jednak jedno jest niezmienne – klasyczna chałwa powinna być bardzo słodka, przygotowana ze zmiażdżonych nasion oleistych (sezam, mak, orzechy, słonecznik), dobrze doprawiona, bogata w składniki i tłusta. Lecz tłusta, w tym przypadku, nie znaczy niezdrowa.

Sezamie, otwórz się

Sezam, choć pochodzi z Afryki, najczęściej uprawiany jest w Indiach i Chinach. Z jego nasion uzyskuje się aromatyczny olej sezamowy, który w cukiernictwie służy głównie do wyrobu chałwy i sezamków. To od niego w dużej mierze zależą dobroczynne i zdrowotne właściwości chałwy. Z jadalnej części ziarna sezamowego wytwarza się miazgę sezamową, której udział w chałwie wynosi ok. 50 procent. Sezam zawiera sporą ilość oleju roślinnego, dużą ilość zdrowych białek roślinnych oraz bogactwo witamin typu A, B1, B2, B3, B9, PP, E i H, a także naturalny przeciwutleniacz – sezamol. Ale to jeszcze nie wszystko. Naukowcy odkryli w oleju sezamowym związek wpływający korzystnie na krzepnięcie krwi. Nazwano go witaminą T. Chałwa zawiera także inną cenną substancję – kwas linolowy, który obniża poziom cholesterolu. Oprócz tego jest bogatym źródłem białka, wapnia (zawiera go nawet więcej niż mleko) oraz magnezu, pozytywnie wpływającego na układ nerwowy. Dzięki temu można nazwać chałwę jednym ze zdrowszych słodyczy, który – w rozsądnych ilościach – warto jeść na zdrowie.

Kulinarne inspiracje

Na zdrowie, ale przede wszystkim dla smaku, tym bardziej, że chałwa to nie tylko przysmak sam w sobie. Można ją z powodzeniem twórczo wykorzystywać przy sporządzaniu innych słodyczy. Na przykład jako słodkie śniadanie dla wszystkich lubiących zaczynać dzień miłym akcentem. Smakuje wyśmienicie także z wieczornym kieliszkiem białego wina. Najbardziej znana u nas chałwa sezamowa może być dodatkiem do innych słodkich przekąsek – pokruszoną można posypać babeczki z niezbyt słodką masą makową lub dodać wiórki z chałwy do kremu tortowego. Suszone śliwki, wypełnione chałwą, a następnie podsmażone na maśle z odrobiną rumu i obtoczone w sezamie to niebanalne, pyszne danie, którym można zaskoczyć bliskich. Innym pomysłem są leśne owoce wrzucone na patelnię i podduszone z likierem i cukrem, które zamieniają się w esencjonalny sos. Taki sos, łyżka gęstego greckiego jogurtu i pokruszona na wierzchu chałwa to niezwykle atrakcyjny deser, który może zainspirować do dalszych poszukiwań kulinarnych. Można go również oryginalnie nazwać, na przykład: „chałwa – zorba”, „chałwa z wkładką”, „odyseja słodyczy”, „słodka Kreta”, „cyklady smaku” czy „deser Halawe”.

Niebiański przysmak

Dla wielu mieszkańców Wschodu chałwa jest nieodłączną częścią życia duchowo-religijnego. Chałwa znad Morza Czarnego, zwana Ak-alwa, jest potrawą rytualną. Ma symbolizować głęboki szacunek oraz wszystko co dobre i szczęśliwe, dlatego też pieczona jest w dniu urodzin, ślubu czy spotkań przyjacielskich. A co łączy zwykłą chałwę z niebem? Nie tylko smak. Jej imieniem (Halawe, od arabskiego halawi) nazwano planetoidę z pasa głównego asteroid. Jej odkrywca, niemiecki naukowiec Raymond Dugan, był bowiem wielkim miłośnikiem chałwy. Ten przysmak zrobił na świecie prawdziwie gwiazdorską karierę!

PRZEPISY

Chałwa z kaszy manny

Chałwa to bardzo słodki smakołyk, który kojarzymy głównie z sezamem. Możemy ją jednak przygotować również z innych nasion, na przykład ze słonecznika. Jeszcze inną propozycją jest chałwa z…kaszy manny. Wypróbuj koniecznie!

SKŁADNIKI, prawa szpalta:

  • cukier 1,5 szklanki
  • woda 2 szklanki
  • margaryna ½ kostki
  • kasza manna 1 szklanka
  • posiekane migdały lub włoskie orzechy
  • cynamon

Przygotowanie:

Cukier z wodą gotuj przez 20 min, aż powstanie syrop o konsystencji śmietanki. Kaszę mannę smaż na rozgrzanej margarynie, stale mieszając, aż nabierze jasnego, żółtego koloru. Wlej syrop i mieszaj, aż manna połączy się z cukrem. Przetop masę do żaroodpornego naczynia i wstaw do słabo nagrzanego piekarnika (120°C) na 15 min. W tym czasie kasza wchłonie syrop. Napełnij miseczki, ugnieć w nich masę, a po wyjęciu przybierz orzechami i cynamonem.

Torcik z chałwą

Chałwa, przysmak pochodzący z Turcji, świetnie nadaje się do deserów. Zamknij jej słodki smak w kruchych waflach andrutowych, aby stworzyć prosty torcik chałwowy.

SKŁADNIKI, prawa szpalta:

  • chałwa 250g
  • żółtka 2 szt.
  • margaryna 250g
  • cukier puder 100g
  • okrągłe wafle 1 paczka

Przygotowanie:

Utrzyj żółtka z cukrem pudrem. Chałwę rozkrusz widelcem i połącz obie masy, dodaj margarynę i całość dokładnie zmiksuj. Posmaruj wafle masą, przyciśnij deseczką i obciąż, np. garnkiem z wodą. Po około 2 godzinach torcik jest gotowy.

Przewiń do góry